Rozwój przywiązania u dziecka

Wielkimi krokami zbliżamy się do poważnego wieku 6-ciu miesięcy. Jeremi się zmienił, cały czas chce by ktoś przy nim był i wyraźnie zaczął preferować moje towarzystwo mimo, że przecież jego tata, potrafi zająć się nim równie dobrze i kiedy tylko nie pracuje stara się być na każde zawołanie… Z punktu widzenia psychologa, 6 miesięcy to kluczowy wiek, dla rozwoju tego, co następnie będzie odbijać się echem przez całe życie, czyli wzorca przywiązania, o którym Wam dzisiaj opowiem.

W ciągu ostatnich lat nowe badania nad przywiązaniem pojawiają się jak grzyby po deszczu, warto wspomnieć, że ich prekursorem był J.Bowlby, który pierwszy usystematyzował wiedzę z obserwacji oraz badań etologów i antropologów. W ten sposób powstała teoria opisująca i wyjaśniająca zachowania dzieci i ich matek* na przestrzeni lat.
Jak już wspomniałam okres pomiędzy 6 a 12 miesiącem, jest czasem, kiedy najbardziej intensywnie kształtuje się tak zwany „wzór przywiązania” u dziecka. Dzieje się to pod wpływem relacji z matką. W wielkim skrócie to, jak matka reaguje na sygnały wysyłane przez dziecko (czy reaguje na nie adekwatnie, czy nie), czy jest obok, czy jej zachowania oraz komunikaty są jasne i logiczne, wpływa na to, jak wyglądać będzie forma przywiązania dziecka w jego kolejnych latach. Co bardzo istotne, nie tylko znajdzie to swoje odbicie w relacji z matką, ale też w relacji z rodzeństwem, przyjaciółmi, przyszłym partnerem/partnerką a nawet z własnymi dziećmi.

Najczęściej wyróżnia się 3 style przywiązania:

  1. Bezpieczny – aby ukształtował się bezpieczny styl przywiązania, matka powinna starać się zaspokajać potrzeby dziecka, okazywać mu ciepło, miłość i bezwarunkową akceptację. Buduje to w dziecku przekonanie o jego wartości. Dziecko wie, że jest godne miłości i szacunku. Ma prawo zachowywać się w sposób naturalny, zgodny z jego emocjami.
  2. Unikający – kształtuje się gdy dziecko doświadcza chłodu ze strony matki. Kiedy nie okazuje mu ona, że jest kochane i w pełni akceptowane. Na przykład, gdy matka nie reaguje pozytywnie na próby nawiązania przez dziecko kontaktu, jest obojętna na jego płacz, unika okazywania dziecku pozytywnych emocji. Taka postawa sprawia, że mały człowiek uczy się, że nie jest ważny dla rodzica i nie zasługuje na miłość.
  3. Lękowo-ambiwalentny – na kształtowanie się tego stylu wpływ ma nieuzasadniona zmienność zachowań matki. Okazywanie ciepła i czułości, po to by za chwilę zmieniło się to w obojętność a nawet wrogość. Dziecko w ten sposób uczy się, że większe znaczenie od jego emocji i potrzeb mają emocje i potrzeby matki. Dowiaduje się, że nie może w pełni ufać innym ludziom bo każdy, może w dowolnej chwili je porzucić.

Jak nietrudno się domyślić, najwłaściwszym i najzdrowszym jest bezpieczny styl przywiązania. Dzięki niemu dziecko będzie nie tylko rozwijało się sprawniej (bo swobodnie będzie mogło poznawać świat, świadome, że bez względu na wszystko mama zawsze jest obok), ale też świadome własnej wartości, będzie budowało z innymi ludźmi relacje oparte na zaufaniu i szacunku.
Na szczęście natura wyposażyła nas (ok, większość z nas) w umiejętność zachowywania się w stosunku do tych maleńkich, kilkumiesięcznych ludzików w taki sposób, by kształtować pozytywny, bezpieczny styl przywiązania i „trzeba się bardzo postarać”, żeby zepsuć to, co powinno być dla nas naturalne. Jednak, jak dowodzą badania, pozostałe dwa opisane wyżej style też występują wśród ludzi, dlatego nie powinno się bagatelizować doniosłej roli, jaką pełni rodzic w omawianym zjawisku. Warto jest mieć świadomość jak ważną rolę pełnimy w życiu dzieci oraz tego, że  to, co się dzieje w tej chwili nie pozostaje bez wpływu na to, jak nasz mały człowiek będzie sobie radził w przyszłości. Każdy dzień, każde nasze zachowanie, jest po to, by wyprawić w świat szczęśliwego, zaradnego  człowieka, z którego będziemy dumni, pamiętajmy o tym.

*Mówiąc o „matce”, mam na myśli osobę, która głównie zajmuje się dzieckiem. Może to być mama/tata/babcia, lub każda inna osoba, która spędza dużo czasu z dzieckiem.

Spodobał Ci się artykuł? Chcesz dowiedzieć się więcej na temat przywiązania? Poniżej linki do artykułów, które pomogły mi w mi do przygotowania tego tekstu, oraz takie, które pokazują, jak ważną rolę pełni styl przywiązania w w różnych sferach życia człowieka.

http://www.ejournals.eu/sj/index.php/PR/article/view/680/671

http://www.ejournals.eu/sj/index.php/PR/article/view/679/670

http://czasopisma.tnkul.pl/index.php/rpsych/article/view/2833/2940

http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-e95e4632-e8ba-41eb-a1b2-f1598a097aac

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *